Quả phát bóng, ném biên và phạt góc bắt đầu lại trận đấu ra sao?
Tìm hiểu chi tiết về vị trí thực hiện, thời điểm bóng vào cuộc và các quy định mới của IFAB đối với quả phát bóng, ném biên và phạt góc trong bóng đá.

Trong một trận đấu bóng đá, việc bắt đầu lại trận đấu sau khi bóng đi hết đường biên hoặc bị dừng lại đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nhịp độ và nhãn quan chiến thuật của các đội bóng. Theo quy định của IFAB (The International Football Association Board), mỗi tình huống khởi động lại như phát bóng, ném biên hay phạt góc đều có những tiêu chuẩn khắt khe về vị trí thực hiện, tư thế cầu thủ và thời điểm bóng chính thức được tính là vào cuộc.
Việc nắm vững các quy định này giúp người xem hiểu rõ hơn về quyết định của trọng tài, đồng thời tránh nhầm lẫn giữa các lỗi kỹ thuật thường gặp trên sân cỏ.
Điểm cần nhớ
- Ném biên (Luật 15): Phải ném từ phía sau và qua đầu bằng cả hai tay, chân đứng trên hoặc ngoài đường biên dọc.
- Phát bóng (Luật 16): Đặt bóng trong khu vực vòng 5m50; đối thủ phải đứng ngoài vòng cấm địa cho đến khi bóng vào cuộc.
- Giao thức 5 giây: Trọng tài có thể áp dụng đếm ngược 5 giây cho các tình huống phát bóng và ném biên nhằm chống câu giờ.
- Phạt góc (Luật 17): Đặt bóng trong cung phạt góc và có thể ghi bàn trực tiếp vào lưới đối phương.
Quy định chi tiết về quả ném biên theo Luật 15
Ném biên là phương thức bắt đầu lại trận đấu khi toàn bộ quả bóng vượt qua đường biên dọc, dù ở mặt đất hay trên không, chạm chân cầu thủ đội phòng ngự hoặc tấn công cuối cùng. Cầu thủ thực hiện ném biên phải đối mặt với sân đấu, sử dụng một phần của cả hai bàn chân chạm đất hoặc đứng trên đường biên dọc bằng cả hai chân.
Khi ném, người thực hiện phải dùng cả hai tay và ném bóng từ phía sau qua đầu từ điểm bóng ra ngoài. Bóng chính thức vào cuộc ngay khi nó chạm vào sân đấu. Nếu thực hiện sai quy cách chẳng hạn như nhấc chân lên khỏi mặt đất hoặc ném bằng một tay, trọng tài sẽ trao quyền ném biên cho đội đối phương. Ngoài ra, với các quy định chống câu giờ mới, nếu cầu thủ trì hoãn, trọng tài có thể áp dụng đếm ngược 5 giây.
Cách thức thực hiện và điểm mới của quả phát bóng
Quả phát bóng là cách bắt đầu lại trận đấu khi toàn bộ quả bóng đi hết đường biên ngang (do đội tấn công chạm cuối cùng) mà không đi vào lưới. Theo Luật 16, bóng phải được đặt tĩnh tại tại bất kỳ điểm nào trong khu vực vòng 5m50 thuộc phần sân của đội phòng ngự.
Tất cả cầu thủ của đội đối phương phải đứng bên ngoài vòng cấm địa cho đến khi bóng chính thức vào cuộc. Bóng chỉ thực sự vào cuộc khi được đá và di chuyển rõ ràng. Điểm thay đổi đáng chú ý trong các văn bản luật hiện hành là cơ chế chống câu giờ: nếu đội thực hiện cố tình trì hoãn phát bóng, trọng tài sẽ tiến hành đếm ngược 5 giây, và nếu hết thời gian mà bóng vẫn chưa vào cuộc, đội đối phương sẽ được hưởng quả phạt góc thay vì các hình thức xử lý truyền thống trước đây.
Quy định về quả phạt góc và khả năng ghi bàn
Phạt góc được trao khi bóng đi hết đường biên ngang do đội phòng thủ chạm lần cuối và không có bàn thắng nào được ghi. Theo Luật 17, quả bóng phải được đặt bên trong cung phạt góc gần nhất với điểm bóng vượt qua đường biên ngang. Cột cờ góc không được phép dịch chuyển và cầu thủ có thể sử dụng các biển quảng cáo đặt ở khoảng cách tối thiểu hợp lý nếu có.
Đội đối phương phải đứng cách cung phạt góc tối thiểu 9,15 mét cho đến khi bóng vào cuộc. Bóng bắt đầu cuộc chơi ngay khi được đá và di chuyển. Điểm thú vị của phạt góc là cầu thủ thực hiện có thể ghi bàn trực tiếp vào lưới đối phương nếu sút xoáy vào khung thành, hoặc tạo ra các tình huống không chiến nguy hiểm trong vòng cấm.
Xử lý các lỗi phổ biến và cách vận dụng trên sân
Trong thực tế thi đấu, các tình huống bắt đầu lại trận đấu thường xảy ra tranh chấp về khoảng cách đứng của cầu thủ phòng ngự hoặc vị trí đặt bóng chính xác. Với ném biên, lỗi sai vị trí đứng thường bị thổi phạt đổi quyền phát bóng. Với phát bóng, nếu cầu thủ nhận bóng từ đồng đội ngay trong vòng cấm địa, bóng phải tiếp tục di chuyển ra ngoài vòng cấm mới được xem là hợp lệ trong các phiên bản luật từng áp dụng, do đó người xem cần quan sát kỹ sự di chuyển của quả bóng.
Việc hiểu rõ từng thông số và mốc thời gian giúp khán giả theo dõi các giải đấu chuyên nghiệp một cách trọn vẹn, không bị bối rối trước các tình huống xử phạt mang tính chiến thuật từ phía trọng tài.
Nguồn tham khảo
Nguồn được truy cập trong quá trình biên soạn ngày 2026-08-16. Hãy mở tài liệu gốc để kiểm tra phiên bản mới nhất.